Peter Rehwinkel en Frank de Vries pleiten ervoor om school, schouwburg en ziekenhuis naar de stad Groningen te halen. Jan-Willem van de Kolk vindt echter dat de stad gebaat is bij een sterke regio.

Theater Geert Teis, Stadskanaal

Lange tijd leek het pais en vree tussen Stad en Ommelanden. De stad-Groningen bestuurders Rehwinkel en De Vries menen nu de strijdbijl te moeten opgraven. Ze stellen dat het niet reëel is dat de gemeenten in de provincie koste wat het kost de huidige voorzieningen in stand willen houden. Los van het feit dat dit laatste niet het geval is, kiezen ze voor een weg die niet raadzaam is.

Noord-Groningen kampt met bevolkingsdaling. Ook Oost- en Zuid-Groningen hebben  in meer of mindere mate met deze situatie te maken. Leegstand en verpaupering willen de betrokken gemeenten en provincie voorkomen. Slagen de overheden hierin dan hoeft krimp niet te leiden tot een slechter woon- en leefklimaat. Eensgezind wordt  ingezet op de kansen die de bevolkingsafname biedt.

Bij de aanpak van de krimp gaat het erom dat de kwaliteit van voorzieningen voorop moet staan. In het geval van de ziekenhuizen leidt dit tot een andere oplossing dan Rehwinkel en De Vries schetsen. Ziekenhuisdiensten kunnen aanmerkelijk goedkoper en dichterbij de burgers worden uitgevoerd. De kleinschaligheid beperkt aantoonbaar de bureaucratie en de daarbij horende kosten.  Door de menselijke maat maken de kleine ziekenhuizen onlosmakelijk deel uit van de regionale keten ‘wonen, welzijn en zorg’. Er bestaat grote betrokkenheid, zowel onder het personeel als onder de lokale bevolking. Alleen al in Stadskanaal zijn enkele honderden vrijwilligers in touw voor het streekziekenhuis. De kleine ziekenhuizen presteren goed. De klanttevredenheid is groot. Draag daarom afdelingen en functies over van de stad naar de regio. Versterk de regionale ziekenhuizen en breng, als het echt niet anders kan, bepaald specialisme centraal onder bij de ziekenhuizen van de stad Groningen. Decentraal wat decentraal kan en centraal wat centraal moet.

Inzet op kwaliteit betekent ook dat de kansen in de regio ten volle worden onderkend en aangegrepen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het versterken van de arbeidsmarkt, het lokale ondernemerschap en het onderwijs. Probeer met alle kracht de plattelandsschool open te houden! Onderzoek of nieuwe kansen kunnen worden behaald door ontwikkelingen te koppelen. Combineer zo mogelijk kinderopvang, basis- en voortgezet onderwijs, dorpshuizen, steunstees en bibliotheken tot vitale centra van het dorp. Pas de wet- en regelgeving hier zonodig op aan. De reden is duidelijk. Kinderen ontwikkelen zich het best in hun eigen vertrouwde omgeving. Laat ze spelen, leren en sporten in plaats van reizen. Stel dat als uitgangspunt.

Voor de grote kernen in de provincie geldt: houd ze sterk en sociaal. Dat geldt niet alleen voor Hoogezand-Sappemeer, Veendam en Stadskanaal, maar ook voor de ‘echte’ krimpgemeenten Oldambt en Delfzijl. Streef naar een gezonde en evenwichtige bevolkingsopbouw. Versterk de werkgelegenheid en koester de voorzieningen. Een breed onderwijsaanbod, maar ook de schouwburg zijn uiterst belangrijk voor de leefbaarheid en het vestigingsklimaat in de regio.

Tegenover de krimp op het platteland staat de bevolkingstoename van de stad Groningen. Deze trend wordt gestimuleerd door de overheden. Ze verwachten dat met de groei van de stad de kansen van het Noorden in totaliteit toenemen. Een parallel naar de landelijke schaal is gemakkelijk te trekken. Vaak wordt het Rijk verweten dat het teveel aandacht besteed aan de Randstad. Hetzelfde geldt echter voor de verhoudingen binnen de provincie zelf. Stad en Ommelanden zijn gediend bij een evenwicht. Dat evenwicht luistert nauw.

Rehwinkel en De Vries gaan te snel voorbij aan de belangen van de regio. Een sterke stad Groningen kan echter niet zonder een vitaal platteland. Laten we vanuit de dialoog, vanuit de gezamenlijkheid zoeken naar maatwerkoplossingen. De creatieve inbreng van de eigen inwoners is daarbij onmisbaar. Laten we de krimpkansen pakken en de balans tussen Stad en Ommelanden overeind houden. Niet alleen de regio, maar ook de stad Groningen zijn daarbij gebaat.

Jan-Willem van de Kolk is wethouder in de gemeente Stadskanaal en lid van de PvdA